Johannes Torrentius
schilder
painter
A pewter flagon, a wine glass, an earthenware jug, a bridle or rein, and a piece of paper with two staves and inscribed ‘what is out of measure, perishes in immeasurable evil.’ These are exhortations to moderation. You must cut wine with water, curb your appetites. This strict message contrasts sharply with the reputation of the painter, who was repeatedly accused of whoremongery and heresy.
Emblematic Still Life with Flagon, Glass, Jug and Bridle
Johannes Torrentius (1589–1644), oil on panel, 1614
Emblematisch stilleven met kan, glas, kruik en breidel
Johannes Torrentius (1589–1644), olieverf op paneel, 1614
Een tinnen wijnkan, een wijnglas, een aarden waterkruik, een breidel of teugel, en een papiertje met twee notenbalken en de tekst ‘wat buiten maat bestaat, int onmaats kwaad vergaat’. Het zijn aansporingen tot matigheid. Je dient wijn met water te mengen, je lusten te beteugelen. Die strenge boodschap staat in schril contrast tot de reputatie van de schilder, die herhaaldelijk werd beschuldigd van hoerenlopen en ketterij.
technical report
technisch rapport
X-radiography
röntgenonderzoek
verfmonsteronderzoek
paint samples
infrared reflectography
infraroodreflectografie
Tony English, Tug of War: The Tension Concept and the Art of International Negotiation, Melbourne 2010, p. 36-40.
A. Marr, 'Temperance or Indulgence? Wine in still lifes of the Dutch Golden Age', in: The World of Wine, no. 16 (2007), p, 103 + afb.
A. Wallert, 'A peculiar emblematic still-life painting from Johannes Torrentius', Art Matters 4 (2007), p. 54-67.
objectnummer
object number
schilderij
painting
diameter
panel
paneel
olieverf
oil paint (paint)
…; private collection, Lisse, 1629;{State Papers of Charles I, vol. 155, no. 75, published in Bredius 1909, pp. 8-9, ‘Of Torentius Pictures There be at friends house, lyes in Liss neer Leyden, 7 pieces. 1. On a round bred donne 1614 is his fynest piece which is a glass with wyne in it very well donne, between a tynne pott ad an errthen pott, a sett song under it and a bitt of a Brydle over it.’}…; ? taken by Torrentius to England in 1630;{Brown 1997, pp. 227, 229.}…; collection King Charles I;{Branded monogram on the reverse of the support.} ? Hampton Court, 1649, as ‘A round peece wth potts. and glasses’, £ 15, to Timothy Cruso, 22 March 1649/50;{Millar 1972, p. 191.}…; Mr Van Essen, Deventer, around mid-19th century;{Van Riemsdijk 1915, p. 249.}…; collection J.F. Sachse, Enschede, 1913; from whom purchased by the museum, 1918
support: diameter 51 cm x diameter 51.5 cm
inscription, bottom centre, on the paper: ‘ER * wat bu-ten maat be-staat, int on-maats qaat ver-ghaat*’
signatuur en datum, op de breidel links (monogram in ligatuur): ‘JT / 1614’
signature and date, on the bit on the left (with ligated monogram): ‘JT / 1614’
drager: diameter 51 cm x diameter 51,5 cm
inscriptie, middenonder, op het papier: ‘ER * wat bu-ten maat be-staat, int on-maats qaat ver-ghaat*’
Aankoop met steun van de Vereniging Rembrandt
Purchased with the support of the Vereniging Rembrandt
Emblematisch stilleven samengesteld uit drinkgerei: een tinnen schenkkan, een roemer met witte wijn en een rode stenen kruik met daarboven een breidel. Onder de voet van de roemer een muziekblad met een versje over de Matigheid en aan weerszijden twee pijpen.