paint
schilderen
Adriaen Pietersz van de Venne
schilder
painter
In 1614 politics and religion are inextricably bound up with one another, as is very clear to see in this painting. At the left are Protestant ministers and leaders of the Republic (including Maurice), and at the right the archdukes who govern the South, with countless Catholic clergymen. The North, according to the painter, has a promising future: the sun shines there, the trees are full of leaves. Whosoever wants to be saved is better off swimming to a Protestant boat.
Adriaen van de Venne (c. 1589-1662), oil on panel, 1614
Politiek en geloof zijn in 1614 onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dat laat dit schilderij goed zien. Links staan protestantse dominees en leiders van de Republiek (onder wie Maurits), rechts de aartshertogen die het zuiden besturen met talloze katholieke geestelijken. Het noorden heeft volgens de schilder de toekomst: daar schijnt de zon, daar staan de bomen in het blad. Wie gered wil worden, kan dus het best naar een protestants bootje zwemmen.
Adriaen van de Venne (ca. 1589-1662), olieverf op paneel, 1614
dendrochronologie
dendrochronology
technical report
technisch rapport
infraroodreflectografie
infrared reflectography
X-radiography
röntgenonderzoek
Inzoomer object op zaal, 2013 (Nederlands/English).
I. Reesing, Notre Dame de Foy: the reuse and dissemination of a late medieval figurine of the Virgin in the Low Countries, Simiolus Volume 33, nr. 3 (2007/2008), p. 147, afb. 3
F. Grijzenhout, 'Tempel voor Nederland : De Nationale Konst-Gallerij in 's-Gravenhage', Nederlands Kunsthistorische Jaarboek 35 (1984), p. 17, afb. 14.
De inrichting van de Nationale Konst-Gallery in het openingsjaar 1800, uit: Oud Holland, 95, 1981, 4, pagina pp. 170-227 - p. 190, afb. 42(zie: http://www.jstor.org/stable/42711068)
De zielenvisserij: allegorie op de ijverzucht van de verschillende religies tijdens het Twaalfjarig Bestand tussen de Nederlandse Republiek en Spanje
objectnummer
object number
painting
schilderij
height
hoogte
width
breedte
paneel
panel
olieverf
oil paint (paint)
inscription, on the orange-tree on the left bank: ‘TANDEM. FIT. SVRCVLVS. ARBOR’
sight size: height 97 cm x width 186.7 cm
Fishing for Souls: Allegory of the Jealousy between the Various Religious Denominations during the Twelve Years’ Truce between the Dutch Republic and Spain
inscription, on the tiller of the boat on the right: ‘PAP. IVDICIVM’
inscription, on the book by the tiller of the leading boat: ‘EVAN / GELIO / PISCA / TORES / OPTIO / INCOMPA / RABILIS / ANNO / 1614’
inscriptie, op het oranjeboompje aan de linkeroever: ‘TANDEM. FIT. SVRCVLVS. ARBOR’
inscriptie, op het boek bij het roer van de voorste boot: ‘EVAN / GELIO / PISCA / TORES / OPTIO / INCOMPA / RABILIS / ANNO / 1614’
inscription, on the book on the left in the leading boat: ‘MAT. / 4.19 / MAR. / 1.17 / LVC. / 5.10 / JOA’
inscriptie, op de tafelen der wet in het vissersnet van de voorste boot: ‘EXO / DIV / S / 20.2 / DEV / TER / ENO / 5.6’
inscriptie, op de kleding van de oude vrouw op de rechteroever: ‘VERVS CATOLICA’
inscription, on the Ten Commandments panel in the net of the leading boat: ‘EXO / DIV / S / 20.2 / DEV / TER / ENO / 5.6’
inscriptie, op het roer van de voorste boot: ‘IEHOVAE IVDICIVM’
inscriptie, op spreukbanden in het vissersnet van de voorste boot: ‘FIDES / SPES / CHARITAS’
inscription, on the tree on the left bank: ‘psalm / I’
…; collection Joan Fox and Johanna Tiers, Amsterdam, 22 March 1689 (‘De geestelijk visscherije Vander Ven’);{Bredius II, 1916, p. 392.}…; sale, Marinus de Jeude, The Hague, 18 April 1735, no. 91, as Jan Bruegel the Elder (‘Een kapitael Stuk, zeer uytvoerig en vol werk, verbeeldende een Rivier vol Schuytjes, waar in veel Geleerde Mannen Visschen, terwyl andere op de Wal staen, zynde aen de eene zyde de Gereformeerde, waer onder zig de Famielje van den Prins van Orange en de opwassende Spruyt bevind, Visschende met de Wet en het Evangelium, en aen de andere zyde Roomschgesinde Visschende met hunnen Ceremonien en Kerkgebruyken, zeer talryk van Volk, en alles geschilderd door den Fluweelen Breugel’), fl. 760,{Hoet I, 1752, p. 436.} possibly to Prince Willem IV;{See Drossaers/Lunsingh Scheurleer II, 1974, p. 639, no. 11.}…; estate inventory Paleis Het Loo, Apeldoorn, 1757-63 (‘Een fraay stuk van alderhande religie in de manier van Bruegel, hoog 3v 5d, breet 6v 6d [98 x 185 cm]’);{Drossaers/Lunsingh Scheurleer II, 1974, p. 639, no. 11.}…; first recorded in the museum in January 1800{Van Thiel 1981a, p. 190, no. 42.}
inscription, on the clothes of the old woman on the right bank: ‘VERVS CATOLICA’
dagmaat: hoogte 97 cm x breedte 186,7 cm
inscription, on the tiller of the leading boat: ‘IEHOVAE IVDICIVM’
support: height 98.5 cm x width 187.8 cm
inscriptie, op de boom aan de linkeroever: ‘psalm / I’
inscriptie, op het boek links in de voorste boot: ‘MAT. / 4.19 / MAR. / 1.17 / LVC. / 5.10 / JOA’
drager: hoogte 98,5 cm x breedte 187,8 cm
inscription, on banderoles in the net of the leading boat: ‘FIDES / SPES / CHARITAS’
De zielenvisserij: allegorie op de ijverzucht van de verschillende religies tijdens het Twaalfjarig Bestand (1609-1621) tussen de Nederlandse Republiek en Spanje. In een rivierlandschap bevinden zich grote groepen mensen aan beide oevers van de rivier, op het water bevinden zich enkele roeiboten. Aan de horizon een regenboog. Aan de linker zijde de Protestanten en hun aanhangers, de prinsen van Oranje, Maurits en Frederik Hendrik, Frederik V van de Palts, Jacobus I, koning van Engeland en de jeugdige Lodewijk XIII, koning van Frankrijk met zijn moeder Maria de' Medici. In de boot op de voorgrond zitten de protestantse vissers, hun netten zijn gemerkt met Fides, Spes en Charitas. Aan de rechter zijde staan de katholieken en hun aanhangers: de aartshertogen Albrecht en Isabella, generaal Ambrosio Spinola en de paus gedragen door kardinalen. In het katholieke bootje vissen priesters onder leiding van een bisschop.
inscriptie, op het roer van de boot rechts: ‘PAP. IVDICIVM’