polychromie
polychromy
snijden
cutting
Adriaen van Wesel
beeldhouwer
sculptor
beeldhouwer: Adriaen van Wesel, Utrecht (stad)
Utrecht
Utrecht (stad)
Adriaen van Wesel (ca. 1417-na 1490), Utrecht, 1475-1477, eikenhout, ontdaan van polychromie
Deze figuren maakten deel uit van een groot altaar in de kapel van de Onze-Lieve-Vrouwebroederschap in Den Bosch. Dat altaar was zeer vernieuwend door de levendige uitbeelding van de figuren en scènes. Vijf fragmenten zijn hier naar hun oorspronkelijke rangschikkingopgesteld. De aanbidding door Maria, Jozef en de engelen van het pasgeboren kind Jezus (dat nu ontbreekt) bevond zich in het art van het altaar.
Adriaen van Wesel (c. 1417-after 1490), Utrecht, 1475-1477, oak, stripped of polychromy
These figures were part of a large altar in the chapel of the Confraternity of Our Lady in ‘s Hertogenbosch. This was a highly innovative altar, with its lively, expressive scenes and figures. Five fragments are arranged here in their original order. The adoration of the newborn Child (now missing) by the Virgin, Joseph and the angels was at the very centre of the altar.
conservation report
conserveringsrapport
dendrochronologie
dendrochronology
W. Halsema-Kubes, G. Lemmens, G. de Werd, 'Adrian van Wesel, een Utrechtse beeldhouwer uit de later middeleeuwen', Den Haag 1980, nr. 5
'Twee onbekende retabelfragmenten van Adriaen van Wesel', Bulletin van het Rijksmuseum 28 (1980), p.155-162
W. Halsema-Kubes, Adriaen van Wesels Mariaretabel voor de Illustere Lieve Vrouwe Broederschap te 's-Hertogenbosch, 'Het gulden vlies, 's-Hertogenbosch ten tijde van het 14e kapittel van het Gulden Vlies, 1481', Den Bosch 1981, p.63 en p.65
Jaarverslag van het Rijksmuseum 1977, p.18
The Meeting of the Magi, Fragment from the Marian Altar of the Illustrious Brotherhood of Our Blessed Lady in Den Bosch
De ontmoeting van de drie koningen, fragment van het Maria-altaar van de Onze-Lieve-Vrouwebroederschap te Den Bosch
objectnummer
object number
sculpture
beeldhouwwerk
loose parts attached with bone and skin glue granules.
partially disassembled; nineteenth-century additions removed (including ground at the front: see BK-1977-134-B); nails and screws removed; layers of modern stain, varnish and wax removed; holes and cracks sealed and retouched; loose parts attached.
height
hoogte
diepte
depth
breedte
width
eikenhout
oak (wood)
Purchased with the support of the Stichting tot Bevordering van de Belangen van het Rijksmuseum
? Commissioned by the Illustrious Brotherhood of Our Blessed Lady [Illustre Lieve Vrouwe Broederschap], Den Bosch, 1475;{Den Bosch, Archive Illustrious Brotherhood of Our Blessed Lady, _Accounts 1475-76_, fols. 207v to 208v. See P.T.A. Swillens, ‘De Utrechtse beeldhouwer Adriaen van Wesel, ca. 1420-(na) 1489’, _Oud Holland_ 63 (1948), pp. 149-64, esp. pp. 150-51; W. Halsema-Kubes et al., _Adriaen van Wesel. Een Utrechtse beeldhouwer uit de late middeleeuwen (ca. 1417/ ca. 1490)_, exh. cat. Amsterdam (Rijksmuseum) 1980-81, suppl. 1, 1475.} installed in the Sint-Janskathedraal, Den Bosch, 1477;{Archive Illustrious Brotherhood of Our Blessed Lady, Den Bosch, _Accounts 1477_, fol. 265v. See .T.A. Swillens, ‘De Utrechtse beeldhouwer Adriaen van Wesel, ca. 1420-(na) 1489’, _Oud Holland_ 63 (1948), pp. 149-64, esp. p. 152; W. Halsema-Kubes et al., __Adriaen van Wesel. Een Utrechtse beeldhouwer uit de late middeleeuwen (ca. 1417/ ca. 1490)__, exh. cat. Amsterdam (Rijksmuseum) 1980-81, suppl. 1, 1477.} ? dismantled during the iconoclastic revolt and transferred to a safer, unknown location, 1566;{Den Bosch, Archive Illustrious Brotherhood of Our Blessed Lady, _Accounts 1566-67_. See W. Halsema-Kubes et al., _Adriaen van Wesel. Een Utrechtse beeldhouwer uit de late middeleeuwen (ca. 1417/ ca. 1490)_, exh. cat. Amsterdam (Rijksmuseum) 1980-81, suppl. 2, 1566-67.} ? reinstalled in the Sint-Janskathedraal, Den Bosch, 1567;{Archive Illustrious Brotherhood of Our Blessed Lady, Den Bosch, _Accounts 1566-67_. See W. Halsema-Kubes et al., _Adriaen van Wesel. Een Utrechtse beeldhouwer uit de late middeleeuwen (ca. 1417/ ca. 1490)_, exh. cat. Amsterdam (Rijksmuseum) 1980-81, suppl. 2, 1566-67.} ? transferred to the Confraternity House, Hinthamerstraat, Den Bosch, 1629;{W. Halsema-Kubes et al., _Adriaen van Wesel. Een Utrechtse beeldhouwer uit de late middeleeuwen (ca. 1417/ ca. 1490)_, exh. cat. Amsterdam (Rijksmuseum) 1980-81, p. 36.}…; collection Evelyn John Shirley (1788-1856), c. 1825, possibly for the chapel of Lough Fea House, Carrickmacross, Monaghan County, Isle of Man, recorded 1825-42;{Estate inventory Lough Fea, 1869. See W. Halsema-Kubes et al., _Adriaen van Wesel. Een Utrechtse beeldhouwer uit de late middeleeuwen (ca. 1417/ ca. 1490)_, exh. cat. Amsterdam (Rijksmuseum) 1980-81, no. 5.} his son, the historian and Member of Parliament of Monaghan, Evelyn Phillip Shirley (1812-1882), 1856; his son, the MP of Monaghan, Sewallis Evelyn Shirley (1844-1904), 1882; his son, Lieutenant Colonel Evelyn Charles Shirley (1889-1956), 1904; by descent to Major John Shirley (1922-2009), 1956; his sale, London (Christie’s), 31 May 1977, no. 204 (‘Flemish […] late 15th century’); purchased for the museum by the Commissie voor Fotoverkoop, 1977
hoogte 76,5 cm x breedte 91 cm x diepte 20 cm
In een heuvelachtig landschap ontmoeten de Drie Koningen, herkenbaar aan de kronen om hun hoofddeksels, elkaar. Ze komen uit drie verschillende richtingen en zijn omgeven door hun gevolg. Twee van de koningen zitten te paard, de derde, rechts, is zojuist afgestegen. Zijn page snelt hem te hulp. Ook de beide andere koningen hebben een page bij zich. De negerkoning, een negerjongen, die te paard zit; de koning links, een naast zijn paard lopend figuur (wiens hoofd ontbreekt). In het midden op de voorgrond staat een met een wijnvat beladen dromedaris, die door een knecht de heuvel wordt afgeleid. De ruiter rechts is reeds aan de afdaling begonnen. Links zien twee herders het gezelschap aan zich voorbij trekken, achter hen liggen twee schapen en op een lager gedeelte graast en ligt, boven een rotsachtige afgrond, een zestal schapen en geiten.
In een heuvelachtig landschap ontmoeten de Drie Koningen, herkenbaar aan de kronen om hun hoofddeksels, elkaar. Ze komen uit drie verschillende richtingen en zijn omgeven door hun gevolg. Twee van de koningen zitten te paard, de derde, rechts, is zojuist afgestegen. Zijn page snelt hem te hulp. Ook de beide andere koningen hebben een page bij zich. Koning Caspar, een jongen, die te paard zit; de koning links, een naast zijn paard lopend figuur (wiens hoofd ontbreekt). In het midden op de voorgrond staat een met een wijnvat beladen dromedaris, die door een knecht de heuvel wordt afgeleid. De ruiter rechts is reeds aan de afdaling begonnen. Links zien twee herders het gezelschap aan zich voorbij trekken, achter hen liggen twee schapen en op een lager gedeelte graast en ligt, boven een rotsachtige afgrond, een zestal schapen en geiten.
height 76.5 cm x width 91 cm x depth 20 cm
Aankoop met steun van de Stichting tot Bevordering van de Belangen van het Rijksmuseum