draaiend bewerken
turning
slaan
striking (metalworking)
forging
smeden
anoniem
anonymous
maker
vervaardiger
Lage Landen
Low Countries
Toen in 1566 enkele honderden Nederlandse edelen aan het Spaanse gezag een petitie aanboden waarin om meer tolerantie inzake geloofskwesties werd gevraagd, werden zij honend uitgemaakt voor 'gueux': bedelaars. De groep nam het Franse 'gueux' (verbasterd tot 'geuzen') aan als erenaam en tooide zich met bedelaarsinsignes. Dit waren penningen die stadsbesturen aan bedelaars gaven als teken dat zij mochten bedelen. De halve maan vorm van de penningen en de tekst op de rand 'Liever Turx dan Paus' verwijst naar Turkije. 'Turks' had verschillende betekenissen. Turken hadden niet alleen de naam wreed te zijn, ze stonden ook bekend om hun tolerantie tegenover andere godsdiensten. Bovendien waren het islamitische Turkije en katholieke Spanje met elkaar in oorlog. Behalve penningen droegen de Geuzen ook kleine houten bedelnapjes en flesjes: herkenningstekens van bedelende pelgrims.
When in 1566 several hundred Dutch noblemen petitioned the Spanish authorities for greater tolerance in matters of religion, they were ridiculed as 'gueux': beggars. In response, they took the French name 'gueux' (vulgarised to 'geuzen') as a symbol of honour and wore a beggar's badge on their clothes. These were tokens that town authorities gave to beggars to show that they were legally allowed to beg. The crescent shape of the medals and the text around the edge 'Better Turkish than Papish' had several connotations. Turks had a reputation for cruelty; but they were also known for their tolerance to other religions. Moreover, the Islamic Turkish Empire was at war with Catholic Spain. Apart from badges, the Geuzen also carried small wooden begging bowls and flasks, reminiscent of the pilgrims who lived by begging.
Als zijnde het bezit van Mr. H. Baron van Zuylen van Nyevelt in 1863.
G. van der Meer, 'Geuzenpenningen, napjes en kalebasjes', Beeldenaar (1980) nr. 4, p. 91-95.
Kees van der Pols, 'Vroege geuzenpenningen', De Beeldenaar (2007) nr. 1, p. 17-22.
Geuzennap, volgens overlevering toebehoord hebbende aan de graaf van Egmond
objectnummer
object number
nap
bedelnap
beggar's medal
geuzenpenning
fles
breedte
width
diameter
height
hoogte
wood (plant material)
hout
ivory
ivoor
goud
gold (metal)
Gift of J.A.H., Baron van Zuylen van Nijevelt, Doorn
Schenking van J.A.H. baron van Zuylen van Nijevelt, Doorn
Gedraaid houten bekertje met holle voet waaromheen een gouden ring met twee draagogen. De twee uiteinden van de ring zijn doorboord en vormen een derde draagoog. Aan ieder draagoog een kettinkje, één met een houten en één met een ivoren pelgrimsflesje, aan het derde een ovale penning met draagoog. Aan de voorzijde hiervan het portret (Philips II van Spanje), aan de keerzijde twee ineengeslagen handen omgeven door een dubbele bedelzak. Randschrift penning voorzijde: EN TOVT FIDELLES AV ROY. Keerzijde: IVSQVES A PORTER LA BESACE.
ivoren fles: hoogte 2,8 cm x diameter 1,9 cm
De geuzennap zou hebben toebehoord aan de Graaf van Egmond, die in 1568 in Brussel ter dood werd veroordeeld door de Raad van Beroerten. Zijn dood werd een symbool voor de onderdrukking in de Nederlanden onder Alva.
Collection Lamoraal I van Gavere “Graaf van Egmond” (1522 - 1568), Zottegem near Brussels, 1566;{Note RMA.} by descent through the Van Egmond, Van Capelle, Delafialle, Bleiswijk and Van Zuylen van Nijevelt families to Joan Adriaan Hugo baron van Zuylen van Nijevelt (1854-1940), Doorn; donated by his heirs to the museum through the mediation of his brother in law Jonkheer Mr L.Ch. van Loon, 1941
houten fles: hoogte 2,7 cm x diameter 1,8 cm