Cornelis Saftleven (eigenhandig gesigneerd)
schilder
painter
schilder: Cornelis Saftleven (eigenhandig gesigneerd)
painter: Cornelis Saftleven (signed by artist)
Satire on the Trial of Johan van Oldenbarnevelt
Cornelis Saftleven (1607-1681), oil on canvas, 1663
In 1619, Grand Pensionary Johan van Oldenbarnevelt was accused of high treason and sentenced to death by a special court. Prince Maurits was suspected of involvement, with speculation of a sham trial. Saftleven portrayed the judges as ferocious animals menacing the elderly Oldenbarnevelt. Inscribed on the paper is ‘Trucidata Innocenta’ (murdered innocence), referring to a scathing play about the trial by Joost van den Vondel, a supporter of Oldenbarnevelt.
In 1619 wordt raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt door een speciale rechtbank beschuldigd van hoogverraad en ter dood veroordeeld. Velen vermoeden dat prins Maurits hierachter zit en spreken van een schijnproces. Saftleven verbeeldt de rechters als woeste dieren die de oude Oldenbarnevelt bedreigen. Op het papier staat ‘Trucidata Innocenta’ (vermoorde onschuld). Dat verwijst naar een kritisch toneelstuk over het proces door Joost van den Vondel, een aanhanger van Oldenbarnevelt.
Cornelis Saftleven (1607-1681), olieverf op doek, 1663
Satire op de berechting van Johan van Oldenbarnevelt
technisch rapport
technical report
infraroodreflectografie
infrared reflectography
X-radiography
röntgenonderzoek
paint samples
verfmonsteronderzoek
Documentatiemap: aantekeningen R. van Luttervelt (voor 1963).
Ingrid en Dieter Schubert, 'Droom en overmoed'.
object number
objectnummer
painting
schilderij
varnish rubbed off dry; varnish regenerated; retouched; revarnished
height
hoogte
depth
diepte
width
breedte
oil paint (paint)
olieverf
canvas
doek
outersize: depth 7.8 cm (support incl. SK-L-1474)
inscriptie, naast de meeste dieren: nummers, sommigen met sporen van vroegere nummers
Schenking van de heer G. de Clercq, Amsterdam
signatuur en datum, met geligeerd monogram, rechtsboven op een stuk papier aan de muur: ‘CSL / 1663’
? from the painter to the Teding van Berkhout family;{According to a document preserved in the Rijksmuseum, RP-P-OB-77.314, dated 15 March 1851. This is a copy of a document probably written by a former owner of the painting, C.P.L. Hanninschat, 18th century (?), which was published in J. den Tex, _Oldenbarnevelt_, IV, Haarlem 1970, pp. 655-58. It is part of the ‘dossier’ mentioned in the catalogue for the sale, Baroness Taets van Amerongen van Natewisch, née Hodshon, et al., Amsterdam (F. Muller), 1 November 1892, p. 9.} from whom to Jacob van Foreest (1640-1708), Hoorn, 1704;{See the previous note.} his descendants;{See the first note in this section.}…; sale, Amsterdam (P. van der Schley et al.), 20 May 1799 _sqq._, no. 173 (‘Een ryke Ordonantie vol gewoel zinspeelende op de vier en twintig Rechters van J. van Oldenbarneveld, tegens de muur hangt een papier waarop Frucidata [sic] Innocentia […] op doek […] hoog 24 breed 33 duim [61.7 x 84.8 cm]. NB Den Koper zal eene nadere sleutel van deeze Ordonantie ter hand gesteld worden, benevens een op zilver geschilderd pourtrait van J. van Oldenbarneveld, ’t geen op de zittende man in ’t stuk past.’), fl. 231, to J. Spaan;{Copy RKD.}…; ? sale, Willem Frederick Taelman Kip et al.,{According to GPI, N-3, the seller was Roelof Meurs Pruyssenaar.} Amsterdam (P. van der Schley et al.), 16 March 1801, no. 4 (‘een uitmuntend Stuk, zynde volgens de daar by zynde sleutel, een der twee Origineele stukken van de Historie van Johan van Oldenbarneveld, zittende voor zyn 24 gediligeerde Rechters, meesterlyk geschilderd, door C. Saftleven, benevens het Prentje van zyn Pourtret’), fl. 68-10, to Jan Yver;{Copy RKD.}…; Jonkheer Willem Pieter Adriaan Teding van Berkhout (1791-1874), Arnhem, 1851;{See the first note in this section.} his son, Jonkheer Rudolph Isaac Teding van Berkhout (1830-1892), Arnhem, 1891;{NHA, ARS, IS, inv. 171, no. 178 (10 December 1891).} sale, Baroness Taets van Amerongen van Natewisch, née Hodshon, et al., Amsterdam (F. Muller), 1 November 1892, no. 41, fl. 660, to Gijsbert de Clercq;{NHA, ARS, IS, inv. 172, no. 136 (29 October 1892); NHA, ARS, Kop., inv. 289, pp. 338-39, no. 771 (9 December 1891), inv. 290, p. 35, no. 899 (26 October 1892).} by whom donated to the museum, with SK-A-1589, November 1892{NHA, ARS, IS, inv. 172, no. 155 (17 November 1892); NHA, ARS, Kop., inv. 290, p. 39, no. 909 (19 November 1892), pp. 39-40, no. 910 (19 November 1892).}
inscriptie, rechtsboven, op een stuk papier aan de muur: ‘TRUCIDATA INNOCENTIA’
Satire op de berechting van Johan van Oldenbarnevelt. De landsadvocaat zit op een bankje omringd door zijn rechters in de gedaante van verschillende soorten dieren: Nicolaes Kromhout (olifant), Reynier Pauw (pauw), Henrick van Essen en Nicolaes de Voogt (leeuwen), Hugo Muys van Holy (muis), Gerard Beuckels. van Santen (krokodil), Pieter Jansz. Schagen (vioolspelende ezel met doedelzak en een muziekboek), Aelbrecht Bruyning (hond), Adriaen Ploos (aap met een weerhaan of palmpaashaantje) en Volkert Sloot (bok). Verder ook een wolf, luipaard, beer, vossen, haan, slang, geit, kalf en rechts enkele monsters. Op de achtergrond rechts de poorten van hel. Aan de muur een grote wandkaart en een papier met de tekst Trucidata Innocenta.
inscription, upper right, on the sheet of paper on the wall: ‘TRUCIDATA INNOCENTIA’
signature and date, with ligated monogram, upper right, on the sheet of paper on the wall: ‘CSL / 1663’
inscription, beside most of the animals: numbers, some of them with traces of different, earlier ones
buitenmaat: diepte 7,8 cm (drager incl. SK-L-1474)