Rijkswerf Vlissingen
model maker
modelmaker
modelmaker: Rijkswerf Vlissingen, Vlissingen
model maker: Rijkswerf Vlissingen, Flushing
Vlissingen
Flushing
J.M. Dirkzwager, 'Problemen bij de introductie van de scheepsschroef', Spiegel Historiael 27 (1992) nr. 3, p. 132-133.
J.M. Dirkzwager, 'De introductie van de "waterschroef" in de Nederlandse Marine', Industriële archeologie 3 (1983) nr. 7, p. 80-96.
object number
objectnummer
demonstration model
demonstratiemodel
width
breedte
diepte
depth
height
hoogte
touw
rope
brass (alloy)
messing
hout
wood (plant material)
height 75.5 cm x width 97.7 cm x depth 36.1 cm
hoogte 75,5 cm x breedte 97,7 cm x diepte 36,1 cm
...; transferred from the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, to the museum, 1883
Dit model stelt de schroeflichtinstallatie voor van de Prinses Amalia. Dit schip werd als korvet van 19 stukken Borneo, ontworpen door L.K. Turk, lang 51 m, in 1845 in Rotterdam op stapel gezet. Wegens opheffing van de Marinewerf te Rotterdam uit elkaar genomen en in Vlissingen afgebouwd in 1850-1855 door P.A. Bruin, herdoopt Prinses Amalia en voorzien van hulpstoomvermogen. De machines en schroeflichtinstallatie werden door de Koninklijke Fabriek P. van Vlissingen en Dudok van Heel in Amsterdam gemaakt. Afgevoerd in Nederlands Oost-Indië in 1875.
Model van een schroefkoker in een achterschip met elliptisch hek. Het schroeflichttoestel bestaat uit een los frame met een tweebladige schroef, dat in de koker op en neer gehesen kan worden aan een touw, dat loopt over twee schijven boven in de schroefkoker en twee schijven in het schroefraam. De schroefas heeft een hexagonaal uiteinde dat in de schroef past. De schroef wordt ontkoppeld door de as het schip in te trekken, waarvoor een hefboommechanisme aangedreven door een raderwerk met schroef zonder eind in het schip is aangebracht; de as kan worden ingekort door een telescopisch gedeelte achter het raderwerk. Het schroefraam beweegt over verticale rails tegen de achtersteven en de schroefsteven, die zijn voorzien van tanden; hierin vallen pallen van het schroefraam die het terugglijden voorkomen. De pallen kunnen door aan twee touwen te trekken worden teruggehouden, zodat het schroefraam kan zakken. Een balk geplaatst tegen de schroefsteven en vastgeklemd met bouten blokkeert de beweging van het schroefraam als dit neergelaten is. De mik die het draaien van de schroef bij het hijsen belet, is in het schroefraam gemonteerd en wordt door een lange avegaar-achtige dopsleutel van bovenaf bediend. Het model is gedetailleerd tot in details als smeerpunten en laat de scheepsconstructie zien. De schroef met zijn bolvormig naaf lijkt op een schroef van Griffiths met veranderende spoed, maar de bladen zijn vast. De schroefas wordt met een zwengel aangedreven. Schaal 1:10 (afgeleid).