polychromy
polychromie
Adriaen de Vriend, Adriaen Davidsen, Cornelis Moerman
Pieter Maertens
model maker
modelmaker
model maker: Pieter Maertens, Middelburg
modelmaker: Pieter Maertens, Middelburg (Zeeland)
Middelburg
Middelburg (Zeeland)
Jacob Dont
modelmaker: Jacob Dont, Middelburg (Zeeland)
Jacob Louwerissen
model maker: Jacob Louwerissen, Middelburg
modelmaker: Jacob Louwerissen, Middelburg (Zeeland)
Cornelis Moerman
houtsnijder
houtsnijder: Cornelis Moerman, Vlissingen
Vlissingen
Flushing
Adriaen de Vriend
modelmaker: Adriaen de Vriend, Vlissingen
model maker: Adriaen de Vriend, Flushing
Cornelis Evertsen (II)
toezichthouder
toezichthouder: Cornelis Evertsen (II), Middelburg (Zeeland)
toezichthouder: Cornelis Evertsen (II), Middelburg
Adriaen Davidsen
modelmaker: Adriaen Davidsen, Vlissingen
Adriaen de Vriend (?–1698), Cornelis Moesman, hout, messing, ijzer, glas, touw, textiel, 1698
Dit model laat zien hoe een Nederlands oorlogsschip er aan het eind van de 17de eeuw uitzag. Het model is gebouwd op de Vlissingse werf waar ook echte oorlogsschepen van stapel liepen. Deze waren wel ruim twaalf keer zo groot. Dit schip heeft 74 kanonnen aan boord. Het pronkmodel stond opgesteld in de vergaderzaal van de Zeeuwse Admiraliteit in Middelburg.
This model shows the appearance of a Dutch warship in the late 17th century. It was made at the dockyards of Vlissingen (Flushing), where real warships were also built. These would have been more than twelve times larger than this model. This ship has 74 guns. The model was displayed in the council chamber of the Admiralty of Zeeland in Middelburg.
Adriaen de Vriend (?–1698), Cornelis Moesman, wood, brass, iron, glass, rope, textile, 1698
Correspondentie tussen Jhr. (B.W.F.) van Riemsdijk, toenmalig directeur van het Nederlandsch Museum en den admiraal (E.) Paris, toenmalig directeur van het Musée de la Marine te Parijs, MS 1889-1890, Nederlands Scheepvaartmuseum, Amsterdam H 269.
p. 51-62, aldaar p. 60 met afb. (nachthuis)
L.G. Carr Laughton, Old Figure Heads and Sterns, London/New York 1925, p. 174, afb. b.
Model van een linieschip van 74 stukken, bekend als de 'William Rex'
objectnummer
object number
volmodel
fully rigged model
show model
pronkmodel
ship model
scheepsmodel
textile conservation of sails and ensign
length
lengte
hoogte
height
width
breedte
textile materials
textiel
glas
glass
touw
rope
wood (plant material)
hout
ijzer
iron (metal)
messing
brass (alloy)
height 410 cm x length 452 cm x width 205 cm
De romp werd in 1698 in Vlissingen gebouwd en getuigd in de Kamer van de Admiraliteit van Zeeland in de oude Abdij van Middelburg, waar het model als ‘pronkscheepje’ werd opgesteld. Daar trof J.P. Asmus het model in 1796 in verwaarloosde staat aan en wist nog net de verkoop ervan te voorkomen. Hij liet het restaureren en naar Amsterdam overbrengen in 1798, van waaruit het in 1825 werd overgeplaatst naar het Koninklijk Kabinet van Zeldzaamheden in Den Haag. Daar werd het versierd met een groot aantal vlaggen. Wegens plaatsgebrek werd het in 1858 aan de Marinemodellenkamer teruggegeven. Sinds de 19de eeuw wordt het model 'William Rex' genoemd, een verwijzing naar de monogrammen op het hek, aangezien het niet overtuigend met een bestaand linieschip kan worden geïdentificeerd. Een mogelijkheid is dat het model los is gebaseerd op het Zeeuwse schip Koning William van 94 stukken. De Koning William nam deel aan de zeeslag bij La Hogue; wordt na 1712 niet meer genoemd. Het model vertoont zeker veel overeenkomsten, maar mist daarentegen wel twintig stukken.
hout, messing, ijzer, glas, touw en textiel
hoogte 410 cm x lengte 452 cm x breedte 205 cm
wood, brass, iron, glass, rope, textile and paint
…; Admiraliteit van Zeeland (Admiralty of Zeeland), Middelburg, 1698;{J.M. Obreen, _Catalogus der verzameling modellen van het Departement van Marine_, The Hague 1858, no. 651.} transferred to 's Lands Werf (Navy dockyard) Amsterdam, 18 April 1798;{HNA 2.01.29.02 Dept. Marine, Aanhangsel I, inv. no. 20, La. M no. 1.} transferred to the Koninklijk Kabinet van Zeldzaamheden (Royal Cabinet of Curiosities), The Hague, 1825;{NHA 476 KKvZ, inv. no. 844, no. 12.} transferred to the Ministerie van Marine (Department of the Navy), The Hague, 1858;{NHA 476 KKvZ, inv. no. 844, no. 12.} transferred to the museum, 1883
Gepolychromeerd, getuigd spantmodel. Vier en zeventig stukken verdeeld over drie dekken; de bovencampanje is onbewapend. Laag galjoen met een leeuw met Engelse kroon als schegbeeld. Voorschot, regeling en kraanbalken versierd met snijwerk. Platte spiegel en hol wulf. Het hek heeft twee verdiepingen en is overdadig versierd met snijwerk van putti, allegorische figuren en lofwerk; het draagt het wapen van Zeeland, de datum en een kruis in stralenbundel met de monogrammen RWR. De zijgalerijen, versierd met snijwerk van putti en lofwerk, zijn van één verdieping met gepunte overkapping en een uitbouw voor een lantaarn. Recht roer met versierde vierkante roerkoning die buiten de romp blijft, kolderstok op het halfdek. Het model is voorzien van drie ankers, drie spillen en vier pompen. De zeeg loopt op naar achteren, twee dubbele barkhouten en twee reehouten; rondspant. Het schip heeft een zeventiende eeuws driemasttuig met zeilen; een blinde en bovenblinde op de boegspriet, ronde marsen en ezelshoofden, bezaansroede.