glasblazen
glassblowing
diamantgraveren
diamond-point engraving
anoniem
anonymous
glassblower
glasblazer
glasblazer: anoniem, Noordelijke Nederlanden
glassblower: anonymous, Northern Netherlands
Northern Netherlands
Noordelijke Nederlanden
Noordelijke Nederlanden, 1606, donkergroen glas met diamantgravure
Roemer met het wapen en de lijfspreuk van prins Maurits
De dorre, omgehakte boom staat voor Maurits’ vermoorde vader, Willem van Oranje. Uit een andere stronk ontspruiten twee twijgen: Maurits en zijn jongere broer Frederik Hendrik. Maurits’ lijfspreuk (Tandem fit surculus arbor) luidt in vertaling: ‘Uiteindelijk wordt de loot een boom.’ In 1606, toen het glas werd gegraveerd, had Maurits al een groot aantal militaire successen op zijn naam staan.
The barren, chopped-down tree engraved on the glass stands for Maurice’s assassinated father, William of Orange. Sprouting from another stump are two twigs: Maurice and his younger brother, Frederick Henry. Maurice’s motto (Tandem fit surculus arbor) reads in translation: ‘In time, the (off)shoot becomes a tree.’ By 1606, when this glass was engraved, Maurice had already racked up many military successes.
Roemer with the arms and the motto of Prince Maurice
Northern Netherlands, 1606, dark green glass with diamond-point engraving
A.-E. Theuerkauff-Liederwald, 'Die niederländischen Gläser aus dem Gemälde von Bathelomäus van der Helst 'Schütsenmahlzeit am 18. Juni 1648 in der St. Jorisdoelen zu Amsterdam'', Rijksmuseum Amsterdam, ICOM glass Congress, Brussel 1965, paper 266, afb. VII.
F. Hudig, 'Cristalleyne drinkhoorns', Oud-Holland 43 (1926), p. XVII.
P.C. Ritsema van Eck, 'Drie glazen uit het museum van het Koninklijk Huisarchief', Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek 31 (1980), p. 167.
A.M. Pareau, 'Nederlandsche glasgraveurs en glasetsers en hun werk', Jaarverslag KOG 42 (1900), p. 18.
B.F.W. van Riemsdijk, 'Het legaat van Mr. A.J. Enschedé', Woord en Beeld 1897, p. 104.
A.-E. Theuerkauff-Liederwald, 'Der Römer, Studien zu einer Glasform, I', Journal of Glass Studies 10 (1968), p. 135, afb. 17.
J.A. Brongers en H.F. Wijnman, 'Chronological classification of roemers with the help of 17th century paintings in the Low Countries', Rotterdam Papers, Rotterdam 1968, p. 22.
object number
objectnummer
Roemer met het wapen en de wapenspreuk van prins Maurits en een gevelde boom
roemer
diameter
height
hoogte
glass
glas
Legaat van de heer A.J. Enschedé, Haarlem
inscription: ‘Tandem fit surculus arbor’
In druppels uitgetrokken standring. Ingestoken ziel. De stam, die bezet is met twee rijen doornnoppen, is als één geheel geblazen met de wijde, gebogen kelk. Op de kelk zijn gegraveerd het gekroonde en door een lauwerkrans omgeven wapen van prins Maurits, een gevelde dorre boom, een tronk waaruit twee jonge loten spruiten, het devies 'Je Maintiendray Nassau', de lijfspreuk van Maurits 'Tandem fit surculus arbor', twee maal het jaartal 1606 en tenslotte het opschrift 'Joos Parcevael als deecken'.
inscriptie, op kelk, diamantgraveren: ‘Joos parsevael Als deecken’
inscriptie, op kelk, diamantgraveren: ‘Tandem fit surculus arbor’
inscription: ‘Joos parsevael Als deecken’
inscriptie, op kelk, diamantgraveren: ‘Je maintiendray Nassau’