fired
bakken
modeling
boetseren
painting technique
schildertechniek
Johan Gregor van der Schardt
beeldhouwer
sculptor
sculptor: Johan Gregor van der Schardt, Neurenberg
beeldhouwer: Johan Gregor van der Schardt, Neurenberg
Neurenberg
Om dit kleine borstbeeld – het is de helft van de ware grootte – te maken, moest de beeldhouwer allerlei kunstgrepen met spiegels verrichten. Van der Schardt heeft zichzelf niet recht van voren weergegeven, maar wendt zijn blik af, alsof hij ons niet wil zien. Het naakte bovenlichaam verwijst naar de beeldhouwkunst van de antieke oudheid.
Johan Gregor van der Schardt (ca. 1530–1581), Neurenberg, ca. 1573, witte terracotta, olieverf
To make this small bust – it is half life-size – the sculptor had to resort to all kinds of tricks with a mirror. Van der Schardt did not portray himself frontally, but with his head turned sideways, as if to avoid looking at the viewer. The nude upper torso alludes to sculpture from Classical antiquity.
Johan Gregor van der Schardt (c. 1530–1581), Nuremberg, c. 1573, white terracotta, oil paint
thermoluminescentiedatering
thermoluminescence dating
thermische ionisatie massaspectrometrie
thermal ionization mass spectrometry
condition report
conditierapport
röntgen diffractie
X-ray diffraction
''Rijks' koopt zelfportret 16de-eeuwse kunstenaar', De Volkskrant, 2000.
Marcella van der Weg, 'Mondriaan Stichting steunt met beleid' Rijksmuseum Kunstkrant 28, nr. 1 (2002), p. 20-21 met afb.
A. Butterfield, Masterpieces of Renaissance sculpture : Salander-O'Reilly Galleries, New York, 2000, cat.nr. 9.
Frits Scholten, 'Michelangelo's Mighty Models or the Legacy of Johan Gregor van der Schardt', in Stephan Koja en Claudia Kryza-Gersch (red.): Shadows of Time : Giambologna, Michelangelo and the Medici Chapel, Dresden 2018, p. 92-93, fig. 1, 3.
Jaarverslag : Rijksmuseum Amsterdam (2000), p. 71 afb.
Frankfurter Algemeine Zeitung, 8 november 2000.
Peter Hecht, 'Over liefde en bedrog : hoe de top drie gekozen werd', Bulletin van de Vereniging Rembrandt 19 (2009) nr. 1, p. 37-39, nr. 24.
Hans Günter Hockerts, 'In Fahrt und auf Kurs : Die Neue Deutsche Biographie', Akademie Aktuell : Zeitschrift der Bayerischen Akademie der Wissenschaften (2005, nr. 2), p. 44, afb.
F. Scholten, 'Zelfportret', Bulletin van de Vereniging Rembrandt 10, nr. 3 (2000), p. 12-14 met afb..
Documentatiemap Beeldhouwkunst & Kunstnijverheid.
F. Scholten, Johan Gregor van der Schardt and the moment of self-portraiture in sculpture, in: Simiolus 33 (2007/2008), nr. 4, p. 195, afb. 1, 10
A. Wallert, 'Questions and answers. The technical examination of polychrome terracotta sculptures by Johan Gregor van der Schardt', Art Matters, Netherlands Technical Studies in Art (2002), p. 32-45.
'Recent acquisitions at the Rijksmuseum, Amsterdam', The Burlington Magazine (November 2000), p. 730 met afb. II.
D. Gallo, 'Small portraits for Great Men. The miniature Portrait Bust in the Sixteenth Century', The Rijksmuseum Bulletin 58 (2010) nr. 1, p. 60-62.
J.A. Boerner, Verzeichnis des Anton Paul Heinlein'schen ausgeschechneten Kunst-cabinetts, welches vom 1832 an durch den Auctionator J.A. Boerner [...] versteigert wird, Neurenberg, 1832.
F. Scholten, Spiriti veramente divini: sculptors form the Low Countries in Italy, in: I. Alexander-Skipnes, Cultural exchange between the Low Countries and Italy (1400-1600), Turnhout 2007, p. 231.
object number
objectnummer
buste
bust
old varnish removed and minimal paint retouches applied.
height
hoogte
breedte
width
diepte
depth
terracotta (clay material)
terracotta
oil paint (paint)
olieverf
…; collection Paul Praun (1548-1616), Nuremberg, first documented in his _Praunsche Kabinett_ in 1616;{Nuremberg, Stadtarchiv, Familienarchiv von Praun, E 28 II, no. 224, inventory _Praunsche Kabinett_ 1616, no. 362: _Ein Kopf, Johan Gregori conterfect, eines schuchs hoch_, see K. Achilles-Syndram, _Die Kunstsammlung des Paulus Praun: Die Inventare von 1616 und 1719_, Nuremberg 1994, p. 150, p. 147, no. 362. Not identifiable in the 1719 inventory of the _Praunsche Kabinett_ (Nuremberg, Stadtarchiv, Familienarchiv von Praun, E 28 II, no. 1477); possibly identical to C.T. von Murr, _Description du Cabinet de Monsieur Paul de Praun à Nuremberg_, Nuremberg 1797, no. 86 (disputed by Achilles-Syndram).} acquired (with the _Praunsche Kabinett_) by the dealers G. Buttner and J. F. Frauenholz (1758-1822) and the collector Hans Albrecht von Derschau (1754-1824), Nuremberg, 1801;{P.J. Lebrooy, _Michelangelo Models Formerly in the Paul von Praun Collection_, Vancouver 1972, pp. 31-32; R. Schoch, ‘“Die kostbarste unter allen nürnbergischen Kunstkammern”: Glanz und Ende des Praunschen Kabinett’, in K. Löcher et al., _Kunst des Sammelns: Das Praunsche Kabinett, Meisterwerke von Dürer bis Carracci_, exh. cat. Nuremberg (Germanisches Nationalmuseum) 1994, pp. 25-34, esp. pp. 32-33; E. Luther, _Johann Friedrich Frauenholz (1758-1822): Kunsthändler und Verleger in Nürnberg_, Nuremberg 1988, pp. 74-75; F. Scholten, ‘Dusting off Terracottas: A Critical Reception History of Johan Gregor van der Schardt’s Artistic Legacy’, _Simiolus_ 41 (2019), no. 3, pp. 131-52, esp. p. 135.} acquired (with the _Praunsche Kabinett_) by the dealers G. Buttner and J.F. Frauenholz (1758-1822) and the collector Hans Albrecht von Derschau (1754-1824), Nuremberg, 1801; acquired by Anton Paul Heinlein (1715-1803), Nuremberg, by 1803;{F. Scholten, ‘Dusting off Terracottas: A Critical Reception History of Johan Gregor van der Schardt’s Artistic Legacy’, _Simiolus_ 41 (2019), no. 3, pp. 131-52, esp. p. 136 and note 39.} from his sale, Nuremberg (Johann Andreas Boerner), 9 April 1832, no. 296, acquired by _Oberstleutnant_ Karl Emil von Gemming (1794-1880), Nuremberg;{P.J. Lebrooy (_Michelangelo Models Formerly in the Paul von Praun Collection_, Vancouver 1972, p. 33) posited that Von Gemming acquired the entire collection of terracotta models of the _Praunsche Kabinett_ directly from Buttner and Frauenholz in 1803. Von Gemming was a dealer (_Antiquar_), numismatist, fossil collector and more. The fossil of a prehistoric bird (Rhamphorhynchus gemmingi) originating from Von Gemming’s collection is today preserved in the Teylers Museum, Haarlem.} ? from whom, acquired by the sculptor Ernst Julius Haehnel (1811-1891), Dresden, 1842;{Presumably Van der Schardt’s _Self-Portrait_ was one of the 33 terracottas - all of which originated from the _Praunsche Kabinett_ - Haehnel had purchased at the sale of the Karl Emil von Gemming collection, see P.J. Lebrooy, _Michelangelo Models Formerly in the Paul von Praun Collection_, Vancouver 1972, p. 33.} ? his widow Elise Walter-Haehnel or their daughters Anna and Elisabeth Haehnel, Dresden, 1891;{P.J. Lebrooy, _Michelangelo Models Formerly in the Paul von Praun Collection_, Vancouver 1972, pp. 34-35.} …; from the London art market, acquired by Michael Hall, New York, 1980; from whom, $1,400,000, to the museum, with the support of the Mondriaan Stichting, the SponsorBingo Loterij and the Vereniging Rembrandt, with additional funding from the Prins Bernhard Cultuurfonds, 2009{For the circuitous acquisition history, see F. Scholten, ‘Johan Gregor van der Schardt, Zelfportret: Een nipte verwerving’, in A. de Vries and F. Bijl de Vroe-Verloop (eds.), _Vereniging Rembrandt, verrijkend & verreikend_, The Hague 2009, pp. 15-18.}
inscription, on a label on the reverse, handwritten: ‘Jean de Bologne collection de Paul de Praun’
Aankoop met steun van de Mondriaan Stichting, de SponsorBingo Loterij en de Vereniging Rembrandt, mede dankzij het Prins Bernhard Cultuurfonds
hoogte 23 cm x breedte 28 cm x diepte 14 cm
opschrift, op etiket op rug, geschreven in inkt in laatachttiende-eeuwse hand: ‘Jean de Bologne collection de Paul de Praun’
white-firing clay and polychromy (oil paint)
height 23 cm x width 28 cm x depth 14 cm
Purchased with the support of the Mondriaan Stichting, the SponsorBingo Loterij and the Vereniging Rembrandt, with additional funding from the Prins Bernhard Cultuurfonds
witte terracotta met polychromie in olieverf
Zelfportret in de vorm van een buste, van witbakkende terracotta en polychrome beschildering. Het portret heeft ontblote schouders en een zijwaarts gericht gelaat. Op de achterzijde een etiket met in rood-bruine inkt: JEAN DE BOULOGNE/COLLECTION PAUL DE PRAUN met het nummer 296.