Jikke van Loon
sculptor
beeldhouwer
Gameren
Suriname became independent on 25 November 1975, 40 years ago now. With his book We Slaves of Suriname, Anton de Kom (1898-1945) fought Dutch colonialism. His verse ‘I will fight!’ was the inspiration for a bronze monument in Amsterdam’s Zuidoost district, of which this is the design. The statue’s nude portrayal of De Kom encountered fierce resistance when it was unveiled. Is the controversy surrounding this sculpture characteristic of the relationship between the Netherlands and Suriname?
Jikke van Loon (1971), Surinamese partridge wood, 2005
Op 25 november, 40 jaar geleden, werd Suriname onafhankelijk. Met zijn boek Wij slaven van Suriname streed Anton de Kom (1898-1945) tegen het Nederlands kolonialisme. Zijn dichtregel ‘Strijden ga ik!’ was de inspiratie voor een bronzen monument in Amsterdam Zuidoost, waarvan dit het ontwerp is. De Koms naaktheid riep bij de onthulling veel weerstand op. Is de controverse rondom het beeld kenmerkend voor de relatie tussen Nederland en Suriname?
Jikke van Loon (1971), Surinaams gele kabbes-hout, 2005
AT5, 'Aflevering 4 : Anton de Kom', Onbekende Bekenden (25-09-2007) [DVD]
Frits van Suchtelen, 'Kom, Cornelis Gerhard Anton de', Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland 8 (2001), p. 105-109. [http://www. iisg.nl/bios/kom.html]
G.J. Oostindie, 'Kom, Cornelis Gerhard Anton de', Biografisch Woordenboek van Nederland 5 (2002). [http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/BWN/lemmata/bwn5/kom]
Rijksmuseum Amsterdam Jaarverslag 2008, afb. p. 93.
Documentatiemap: krantenartikelen opdracht, plaatsing en protest tegen beeld 2004-2006; DVD AT5 2007; artikel Oostindie 2002; artikel Suchtelen 2001.
object number
objectnummer
figure
beeld
model
diepte
depth
width
breedte
weight
gewicht (eigenschap)
height
hoogte
wood (plant material)
hout
Model van het beeld van de Surinaamse vrijheidstrijder Anton de Kom. Man rijst (naakt) op en groeit uit een boom; hoofd en bovenlijf zijn al bevrijd; de linkerarm, die naar beneden hangt, zit nog aan de boom vast en is deels nog slechts als grove vorm zichtbaar; aan de geheven rechteram zit ook nog een deel van de boom. Het onderste deel van het lijf wordt nog verhuld door de boom. Wel is de boom hier al deels weggekapt, zonder nog menselijke vormen te tonen. Rond het beeld liggen twee grote losse stukken, die de man al heeft afgeworpen. Het hoofd is opgericht, de ogen zijn geloken. Het beeld is uit een stuk hout gemaakt, ook letterlijk uit een boom, de gele kabbes, die door de kunstenaar uit de binnenlanden van Suriname is gehaald. Zaagsneden en bewerking met de beitel zijn duideljk zichtbaar. Ter ondersteuning dienen nog enkele losse stukken hout. Van dit model is een mal gemaakt, die de basis was voor het bronzen beeld dat sinds 2006 in Amsterdam-Zuidoost aan het Anton de Komplein staat.
Purchased with the support of the Johan Huizinga Fonds/Rijksmuseum Fonds
Aankoop uit het Johan Huizinga Fonds/Rijksmuseum Fonds
De onthulling van de bronzen eindversie van het beeld in april 2006 heeft vooral vanwege de gedeeltelijke naaktheid van de man en de voor sommigen hierdoor als vernederend gevoelde koppeling naar slavernij, tot controverses geleid.
hoogte 300 cm x diepte 150 cm x breedte 150 cm x gewicht (eigenschap) 1115 kg (800kg beeld + 315kg losse onderdelen)
height 300 cm x depth 150 cm x width 150 cm x weight 1115 kg