engraving
graveren (drukprocedé)
publisher
uitgever
uitgever: Joannes Pauli (vermeld op object), Amsterdam
publisher: Joannes Pauli (mentioned on object), Amsterdam
Amsterdam
naar eigen ontwerp van
after own design by
after design by Jan Goeree (mentioned on object)
naar ontwerp van Jan Goeree (vermeld op object)
prentmaker
printmaker
printmaker: Jan Goeree (mentioned on object)
prentmaker: Jan Goeree (vermeld op object)
Titelpagina voor: Bernard Nieuwentijt, Het regt gebruik der werelt beschouwingen, 1730, 1740, 1754 en 1759
Titelpagina voor: Bernard Nieuwentijt, Die Erkänntnüss der Weißheit, 1732
Titelpagina voor: Bernard Nieuwentijt, L'existence de Dieu, démontrée par les merveilles de la nature, 1727 en 1760
objectnummer
object number
title on object
titel op object
Wereldbeschouwing ofwel Natuurkunde leidt naar het Ware Geloof
titelpagina
prent
print
width
breedte
height
hoogte
papier (materiaal)
paper
Huidige (tweede) staat van prent gebruikt in: Nieuwentijt, Bernard. Het regt gebruik der werelt beschouwingen, ter overtuiginge van ongodisten en ongelovigen aangetoont. Amsterdam: Joannes Pauli, 1730. En in de uitgaven van 1740, 1754, 1759 en de Franse (1727 en 1760) en Duitse (1732) vertalingen. Eerste staat van prent (RP-P-1907-4575) gebruikt in de uitgaven van 1715, 1717, 1720 en 1725. Prent afkomstig uit een plakalbum met titelprenten, ornamenten etc. op blauw papier in 1983 uit elkaar gehaald.
blad: hoogte 194 mm (Binnen de plaatrand afgesneden.) x breedte 151 mm (Binnen de plaatrand afgesneden.)
Op een voetstuk de vrouwelijke personificatie Wereldbeschouwing (Rerum Magistra). Zij toont een man en een vrouw (de mensheid) in een visioen het Ware Geloof, een vrouwelijke personificatie met een palmtak en een bijbel. Naast het voetstuk liggen allerlei wetenschappelijke meetinstrumenten. Op de achtergrond natuurverschijnselen. Door wetenschap en waarnemingen uit de natuur kan de Mens het ware geloof begrijpen en bereiken.
Op een voetstuk de vrouwelijke personificatie van Natuurkunde ofwel Wereldbeschouwing. Ze ontdoet de man die voor haar staat, een filosoof, van zijn blinddoek; hij had zichzelf bedrogen door zijn eigen verbeelding. In tegenstelling tot de filosoof, zie zich in zijn waarheidsvinding op verbeelding baseert, vindt Wereldbeschouwing ofwel Natuurkunde de waarheid door waarneming (empirisch onderzoek) van de natuur, door de wereld te beschouwen. Om haar heen allerlei wetenschappelijke instrumenten die haar daarbij helpen. Daarmee komt ze tot vinding van het Ware Geloof, rechtsachter haar verbeeld als naakte vrouw met in haar ene hand een palmtak en bijbel en in haar andere hand het goddelijke licht. Op de achtergrond allerlei natuurverschijnselen.
verzamelaarsmerk, verso, gestempeld: Lugt 2228