blinddruk
blind-stamped
color woodcut
kleurenhoutsnede
poet
dichter
dichter: Chôkaen Miharu (vermeld op object), Japan
poet: Chôkaen Miharu (mentioned on object), Japan
Japan
printmaker
prentmaker
prentmaker: Ryûryûkyo Shinsai (vermeld op object), Japan
printmaker: Ryûryûkyo Shinsai (mentioned on object), Japan
poet: Narimasu, Keikôsha (mentioned on object), Japan
dichter: Narimasu, Keikôsha (vermeld op object), Japan
poet: Senkaen Harumoto (mentioned on object), Japan
dichter: Senkaen Harumoto (vermeld op object), Japan
Ryuryukyo Shinsai (1764-1825), Japan, c. 1820, colour woodcut
Various pieces of sushi are arranged on a platter. Through the use of embossing, in which relief is applied without ink, the grains of rice seem very real. The little cones next to the small box at the lower right would open up when placed in sake: the shape they assumed was a surprise. Thus, the petals floating in the sake cup are not real cherry blossom, but rather such an opened cone.
Ryuryukyo Shinsai (1764-1825), Japan, ca. 1820, kleurenhoutsnede
Op een schaaltje liggen verschillende stukjes sushi. Door het gebruik van blinddruk, waarbij zonder inkt reliëf wordt aangebracht, lijken de rijstkorrels net echt. De kegeltjes naast het doosje rechtsonder openden zich wanneer ze in sake werden gelegd. Het was een verrassing om te zien welke vorm ze aannamen. De bloesemblaadjes die in het sake kopje drijven zijn dus geen echte kersenbloesem, maar de geopende vormpjes.
Marije Jansen, ‘Recent Acquisitions: Asian Art, nr 6 - Ryuryukyo Shinsai', in Rijksmuseum bulletin, vol 69 (2021), nr 1, p. 81
object number
objectnummer
surimono
width
breedte
hoogte
height
papier (materiaal)
paper
kleurenhoutsnede; lijnblok in zwart met kleurblokken, metaalpigment en blinddruk
Aankoop uit het Goslings NieuwBeerta Fonds/Rijksmuseum Fonds
Purchased with the support of the Goslings NieuwBeerta Fonds/Rijksmuseum Fonds
Op een vierkant schaaltje liggen drie soorten zorgvuldig klaargemaakte rijst. We zien enkele stukjes sushi met garnaal, rijstpakketjes in bamboeblad en zeewier rolletjes, zogenaamde futomaki, opgerolde rijst waarbij het donkere zeewier en de witte rijst met daarin een dun laagje zalmroze een prachtige draaing laat zien. De rijstkorrels zijn door middel van blinddruk weergegeven met een zeer realistisch resultaat. Achter het schaaltje sushi is een porseleinen kopje afgebeeld, gevuld met sake waar twee bloemetjes in drijven. Wanneer we echter naar het doosje in de hoek linksonder kijken, wordt duidelijk dat het geen echte bloemen zijn. Op het etiket van het doosje valt te lezen: shuchūka, letterlijk vertaald ‘flower in sake’. Dit was een soort spel wat een toegevoegde waarde gaf aan het genot van het drinken van sake, alleen of met vrienden. Shuchūka zijn vormpjes die uit de gekleurde binnenkant van de stelen van de Yamabuki, de Kerria japonica werden gesneden. Deze vormpjes werden vervolgens samengeperst. Wanneer je de samengeperste vormpjes in sake legde, zogen ze zich vol en openden zich, waardoor de vorm en de kleur tevoorschijn kwam. Op de prent lijken de verschillende onderdelen van het spel te zijn afgebeeld: we zien het doosje waar je het kant en klare product in kocht met daarnaast drie compacte, kegel vormpjes die je kennelijk los diende te maken. Op een klein rood schaaltje liggen enkele bloemvormpjes, waarschijnlijk de uitgepakte kegeltjes. En in het sakekopje drijft het eindresultaat, de volledige geopende bloemen nadat de blaadjes zich met de sake hebben volgezogen. Het langzaam openen van de vormpjes en het verrassingselement van wat er zou verschijnen en in welke kleur, bracht extra plezier aan de sake tafel. Het eerste gedicht (van drie) verwijst zowel naar de 'Zeven Pruimen', een beroemd sake merk en naar het spel van de zich openende vormjes.